प्रश्न १४- संमोहन करणाऱ्या व्यक्तीच्या डोळ्यांमध्ये काही विशेष सामर्थ्य असते काय?
उत्तर- व्यक्तीला संमोहित करण्याच्या अनेक पद्धती आहेत. त्यांपैकी एक म्हणजे व्यक्तीस संमोहकाच्या डोळ्यांत रोखून पाहण्यास सांगितले जाते व त्याचवेळी सूचना देणेही चालू असते. याचा एकत्रित परिणाम म्हणून व्यक्ती संमोहित अवस्थेत जाते. काही वेळा फक्त संमोहकाच्या डोळ्याला डोळा भिडवून एकटक पाहण्यास सांगितल्यानंतर व व्यक्तीने तसे केल्यानंतर काही वेळाने व्यक्ती आपोआप संमोहित होते. ही संमोहकाच्या डोळ्यांतील विशेष सामर्थ्याची किमया नव्हे. असे विशेष सामर्थ्य कोणाच्याही डोळ्यांत नसते. एकटक पाहण्याने डोळे थकतात व आपोआप मिटतात. व्यक्तीच्या कुठल्याही ज्ञानेंद्रियाला सातत्याने वापरून थकवले तर ती व्यक्ती संमोहन अवस्थेत जाण्याची शक्यता असते. सतत एकाच स्वरूपाचा नाद कानांवर पडत राहिला, तरी हेच घडून व्यक्ती संमोहन अवस्थेत जाण्याची शक्यता असते. वारंवार दीर्घकाळ घुमणे ही क्रिया व्यक्तीला संमोहित करण्यास उपयोगी पडते. संमोहकाच्या विशेष सामर्थ्याचा संमोहनात कधीही संबंध नसतो कारण असे काही सामर्थ्य मुळातच नसल्याने ते कोणातही असण्याचा प्रश्नच उद्भवत नाही.
-डॉ. नरेंद्र दाभोलकर व
प्रा. प. रा. आर्डे
यांनी लिहिलेल्या 'अंधश्रद्धा: प्रश्नचिन्ह आणि पूर्णविराम' या पुस्तकातून साभार
कोणत्याही टिप्पण्या नाहीत:
टिप्पणी पोस्ट करा